Bộ trưởng Tài chính vừa yêu cầu thanh tra việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp, đặc biệt loại không có tài sản đảm bảo.

Văn bản yêu cầu thanh tra gửi các đơn vị ngày 3/12 của Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, một nửa các trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ là không có tài sản đảm bảo (trong đó trái phiếu do các tổ chức tín dụng và công ty chứng khoán phát hành chiếm 76%). Theo Bộ Tài chính, loại trái phiếu doanh nghiệp này “có dấu hiệu tăng nhanh và nóng”, tiềm ẩn nguy cơ gây hậu quả cho nền kinh tế.

Trong 300 doanh nghiệp phát hành riêng lẻ, chỉ khoảng 20 doanh nghiệp phát hành trái phiếu có tài sản đảm bảo, chủ yếu là bất động sản, chứng khoán, chương trình, dự án. Tuy nhiên, Bộ Tài chính đánh giá, chất lượng tài sản đảm bảo chủ yếu là các dự án, tài sản hình thành trong tương lai hoặc cổ phiếu của doanh nghiệp. Giá trị của các tài sản này thường không định giá được chính xác hoặc có biến động mạnh theo diễn biến thị trường.

Bộ Tài chính thống kê, nhà đầu tư cá nhân chuyên nghiệp có xu hướng giảm mua trên thị trường sơ cấp trái phiếu riêng lẻ nhưng trên thị trường thứ cấp, tỷ lệ nắm giữ của họ vẫn rất cao.

Trước tình trạng trên, Bộ Tài chính giao Ủy ban Chứng khoán nhà nước, Vụ Tài chính ngân hàng, Thanh tra Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế, Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam giám sát, đảm bảo thị trường trái phiếu doanh nghiệp là kênh huy động vốn quan trọng, hiệu quả và hạn chế tối đa rủi ro cho nhà đầu tư.

Với Ủy ban Chứng khoán nhà nước (SSC), Bộ Tài chính yêu cầu đơn vị này thanh tra, xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm.

Vừa qua, SSC đã xử phạt Công ty cổ phần Tập đoàn VsetGroup và Công ty cổ phần Tập đoàn Apec Group do chào bán trái phiếu doanh nghiệp thông qua phương tiện thông tin đại chúng cho đối tượng nhà đầu tư không xác định, mà không đăng ký với SSC theo quy định. Doanh nghiệp này cũng buộc phải thu hồi toàn bộ trái phiếu đã phát hành.

Theo yêu cầu của Bộ Tài chính, các doanh nghiệp phát hành với quy mô lớn so với vốn tự có, phát hành không có tài sản đảm bảo và phát hành nhiều đợt cũng nằm trong diện cần được kiểm tra.